Licht uit. Cultuur aan!
Hoe theater leerlingen uit hun bubbel haalt en in gesprek brengt.
Hoe krijg je leerlingen echt in gesprek over zichzelf en de wereld om hen heen? Soms hoef je daarvoor alleen het licht uit te doen.
Met Licht uit. Cultuur aan! werken CultuurStation en Parktheater Eindhoven samen aan een programma voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Leerlingen bezoeken tijdens schooltijd speciaal geselecteerde voorstellingen die verwonderen, prikkelen en iets losmaken. Een gedeelde ervaring die hen even uit hun dagelijkse bubbel haalt en aanleiding geeft om met elkaar in gesprek te gaan over wat ze zien, voelen en denken.
“Een voorstelling kan onderwerpen voelbaar maken op een manier die je in een klaslokaal niet altijd bereikt,” vertelt Jantine Hoekstra (Parktheater). “Daardoor ontstaat een ander soort gesprek, waarin leerlingen ontdekken dat iedereen anders kijkt en denkt.”
Volgens Eva-Marijn de Vries (CultuurStation) zit daar precies de essentie: “Je hoeft niet allemaal hetzelfde te vinden. Juist het uitwisselen van verschillende perspectieven maakt een theaterbezoek inspirerend.”
Van verwondering tot persoonlijke herkenning
De programmering is bewust heel breed, zodat verschillende leerlingen op verschillende manieren geraakt worden.
Zo is er bijvoorbeeld Breaksquad Cinema, een breakdance voorstelling die leerlingen laat ervaren hoe bijzonder live podiumkunst kan zijn. “Hier gaat het echt om verwondering,” vertelt Eva-Marijn. “Wat gebeurt er allemaal op dat podium aan licht, geluid en beweging? En soms ook gewoon: dit is zó vet, dit wil ik zelf kunnen.” Juist die verwondering maakt Breaksquad Cinema krachtig en laat zien wat samenwerking, discipline en creativiteit kunnen opleveren. En in een theaterzaal maakt zo’n visuele explosie impact die op school niet te evenaren is.
Aan de andere kant van het spectrum staat bijvoorbeeld Wie is hier nou gek. Een voorstelling die zich richt op mentale gezondheid en de invloed van social media op jongeren. “Dat sluit aan bij thema’s die vandaag spelen onder jongeren,” legt Jantine uit. “Het is veel persoonlijker. Dan hoop je dat leerlingen zichzelf herkennen of iets van hun eigen wereld terugzien.”
Samenwerking als versterking
Licht uit. Cultuur aan! is niet zomaar een samenwerking tussen CultuurStation en Parktheater. “We hebben onze expertises samengebracht,” vertelt Jantine. “Het Parktheater kent de voorstellingen, CultuurStation kent de scholen en de onderwijscontext. Samen kun je dan veel beter kiezen wat werkt voor deze doelgroep.”
Die combinatie maakt het mogelijk om niet alleen artistiek sterke voorstellingen te selecteren, maar ook goed aan te laten sluiten bij de belevingswereld van jongeren tussen de 11 en 14 jaar. Een leeftijdsgroep die als complex wordt gezien. “Ze zitten midden in de puberteit,” zegt Jantine. “Groepsdruk speelt een grote rol, en niet alles landt vanzelf.”
In de zaal: uit de groep, in de ervaring
Voor veel leerlingen is een theaterbezoek geen dagelijkse ervaring en zeker in de onderbouw speelt groepsdynamiek een grote rol. “Je ziet ze binnenkomen als groepjes,” vertelt Jantine. “Meiden bij elkaar, jongens bij elkaar, iedereen is nog heel erg met elkaar bezig.”
Maar zodra het licht uitgaat, verandert dat. “Dan kijkt iedereen ineens voor zichzelf,” zegt ze. “En dat is het bijzondere: ze zitten samen in dezelfde zaal, maar ervaren iets individueels.” Na afloop komt iedereen weer in groepjes naar buiten, maar met verschillende interpretaties. “Iedereen heeft hetzelfde gezien, maar niemand heeft hetzelfde ervaren,” vertelt Eva-Marijn. “En juist dat maakt het gesprek daarna zo interessant.”
“Ook het niet-talige of laagdrempelige karakter van veel voorstellingen helpt daarbij.” Vervolgt Eva-Marijn. “Sommige voorstellingen zijn zo opgebouwd dat taal geen barrière vormt, waardoor alle leerlingen kunnen meedoen in de ervaring.”
“Geef je leerlingen deze ervaring”
Aan het einde van het gesprek deelt Eva-Marijn de belangrijkste boodschap voor docenten: “Geef je leerling deze ervaring, want het is echt een cadeautje om mee te maken.”
Omdat je het niet kunt uitleggen, maar omdat het iets doet wat moeilijk in woorden te vatten is.
Wil je jouw leerlingen laten ervaren wat theater kan doen. Van spectaculaire dans tot voorstellingen die raken, uitdagen en gesprekken op gang brengen over zichzelf en de wereld?
Bekijk het aanbod van Licht uit. Cultuur aan! via CultuurStation en Parktheater Eindhoven en meld je klas aan voor een voorstelling die leerlingen niet alleen zien, maar echt meemaken.