Cultuur&ik, Stedelijk programma creativiteit

Natuurlijk vinden we cultuur belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Maar waarom is dat eigenlijk belangrijk? Willen we kinderen invoeren in de culturele wereld, zodat ze ook later kunnen genieten van een mooie voorstelling of een interessante tentoonstelling? Of vinden we het belangrijk dat kinderen met ander visies op de werkelijkheid in aanraking komen. Misschien vinden we cultuur belangrijk omdat het de sociale cohesie bevorderd. Of omdat je van muziek maken slimmer wordt?

Veel redenen om cultuur een plaats te geven in ons onderwijs. Maar als er zo veel redenen zijn, wordt het lastig om daar op de werkvloer de juiste keuzes voor te maken. Misschien is het in ons geval van belang om cultuur te bezien vanuit een pedagogisch perspectief. En ons de vraag te stellen: Wat kan cultuur bijdragen aan de visie die wij op de ontwikkeling van kinderen hebben? Welke rol kan cultuur spelen om onze pedagogische en didactische praktijk te versterken?

Cultuur&ik gaat er van uit dat kinderen de regie moeten hebben over hun eigen ontwikkeling. En dat het de taak is van de volwassenen om hen heen om een omgeving in te richten die de ontwikkeling ook mogelijk maakt. Geen omgeving waarin vooraf is vastgesteld wat en hoe je moet leren. Maar een omgeving waarin openheid en vrijheid is om dat zelf te ontdekken, op basis van de eigen (on)mogelijkheden. Om een dergelijke leeromgeving mogelijk te maken moet volwassenen, instellingen, instituten, scholen, kinderopvang, etcetera samenwerken vanuit een gezamenlijke visie op de ontwikkeling van kinderen. De klokken moeten als het ware gelijk gezet worden. Expertises binnen het kindnetwerk moeten bijdragen aan een gezamenlijk verhaal: wat hebben kinderen nodig om zich optimaal te ontwikkelen? Want pas als je het gezamenlijke kunt benoemen, kun je verschillende expertises effectief maken.

Voor dat doel start Cultuur&ik met een basistraining die in grote lijnen uit drie delen bestaat:

In het eerste deel wordt onderzocht wat kinderen die nu opgroeien nodig hebben om een actieve en positieve bijdrage te leveren aan de samenleving waarin ze opgroeien. Hoe ze hun talenten kunnen ontwikkelen en hun eigen mogelijkheden kunnen versterken. Wat hebben vormgevers van de toekomst nodig om hun rol te kunnen spelen? Ze zullen dan moet beschikken over vaardigheden om met verandering om te kunnen gaan: creativiteit, innovatief vermogen en ondernemerschap. Maar ook nieuwe antwoorden moeten kunnen formuleren op de vraag: In wat voor wereld wil ik leven en welke mogelijkheden bieden kunst en cultuur om daar een stevige bijdrage aan te kunnen leveren? De bijeenkomst is opgebouwd uit een aantal actieve workshops die input leveren om een eigen antwoord te kunnen formuleren op de vraag: Waarom zijn creativiteit, kunst en cultuur belangrijk voor de kinderen waarvoor ik werk?

In de tweede bijeenkomst van de basistraining wordt creativiteit als centraal vermogen beschouwd. Welke gereedschappen staan ons ter beschikking om een leeromgeving in te richten waarin creativiteit van kinderen een kans krijgt zich te ontwikkelen en te versterken? In actieve workshops onderzoeken we de kenmerken van een creatief proces en vertalen dat naar en didactisch model. We zoomen in op kenmerken van creatief gedrag en vertalen dat in een observatiemodel. En we oriënteren op ons op de vraag: Wat kun je van cultuur leren?

De derde bijeenkomst is heel praktisch van aard. Daarin passen we de gereedschappen die in bijeenkomst 2 zijn ontwikkeld toe op de situatie van de groep die de basistraining volgt. Die toepassing is voor een basisschoolteam anders dan voor een culturele instelling, educatieve organisatie of de kinderopvang.

Met de basistraining worden de ‘klokken gelijk gesteld’ van partners in het netwerk rondom kinderen en kunnen zij ieder vanuit hun eigen expertise, bijdragen om een uitdagende creatieve omgeving voor kinderen mogelijk te maken. Samenwerkende culturele partners in de stad nemen die handschoen op en ontwikkelen een plan waarin dit inhoudelijke netwerk wordt gerealiseerd. Doel van alle inspanningen: De creativiteit van kinderen in de stad een kans geven zich te ontwikkelen.

 

Stedelijk Programma Creativiteit

Sinds 2016 is St. CultuurStation projectleider van het Stedelijk Programma Creativiteit. Hierin werken 5 culturele instellingen (Parktheater, Eindhovens Museum, Van Abbemuseum, CKE en OBE) samen met Korein, het Platform van de Kindcentra in Eindhoven en de schoolbesturen van SALTO en SKPO.

We zoeken samen naar mogelijkheden om op basis van Cultuur&ik scholen en kinderopvang te ondersteunen bij het centraal stellen van het creatief proces (in tegenstelling tot een product). Dit gebeurt vanuit partnerschap en onderlinge kennisdeling. Het Stedelijk Programma Creativiteit haakt aan bij onze ambitie is om in de komende jaren deze beweging te stimuleren en te trekken, ook binnen Cultuureducatie met Kwaliteit.